محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

497

خلاصة الحكمة ( فارسى )

مُعَرِّق : ( ع . ص ) . كه عرق آرد . خوىآور . خوى انگيز . خوى زا . عرق زا . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . دارويى كه رطوبت‌هاى رقيق را از عروق و باقى اعضا تحريك و به سمت پوست آرد و به صورت عرق از مسامات دفع كند . ( بحر الجواهر ) . آنچه به سبب تلطيف ، رطوبات محتبسه تحت جلد را از مسامات او به ظاهر اخراج كند . ( تحفهء حكيم مؤمن ) . مِعْصَرَة : ( ع . ا ) . تختهء روغنگر . كوبين . ( مهذب الاسماء ) . آنچه در وى انگور فشارند تا آب وى برآيد . ج معاصر . ( ناظم الاطباء ) . مِعصَر . ( منتهى الارب ) . ظرفى است كه در آن انگور و جز آن فشرده شود . سپار . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . مِعْصَرَه : ( ع . ا ) . آنچه چيزى را به آن افشرند و جواز روغنگران . ( غياث ) . منگنه و جندره و جواز و جوازان . ( ناظم الاطباء ) . در طب عبارت است از تجويفى كه در زير جزء آخرين دماغ است مانند بركه ، كه چون خون از آورده به دماغ درآيد اولًا در وى جمع شود تا مزاج دماغ گيرد بعد از آن غذاى دماغ شود . ( بحر الجواهر ) . مَعْصّرَة : ( ع . ا ) . جايى كه در آن چيزى مىفشارند . ( ناظم الاطباء ) . جاى شيره كشيدن از انگور و جز آن . ج معاصر . ( اقرب الموارد ) . مُعَصَّره : ( ع . ص ) . افشرده شده . ( غياث ) . مِعْصَم : ( ع . ا ) . جايى از بازو و يا دست كه دستبند را بندند . ج معاصم . ( اقرب الموارد ) . مِعْطَس : ( ع . ا ) . بينى بدان جهت كه عُطاس از آن برآيد . ج معاطس . ( منتهى الارب ) . مُعَطِّس : ( ع . ص ) . آنچه از شدت بوى خود عطسه انگيزد . ( منتهى الارب ) . هرچه به قوهء نافذه تحريك مواد دماغى به جانب خيشوم كند و به سبب دفع آن عطسه حادث گردد . ( مخزن الادويه ) . مَعْطى : ( ع . ص ) . عطاكننده . ( منتهى الارب ) . مُغَلَّظ : ( ع . ص ) . شديد و گران . ( ناظم الاطباء ) . سخت . گران . مُغَلِّظ : ( ع . ص ) . هر آنچه درشت و ستبر مىكند . ( ناظم الاطباء ) . ضد ملطف و آن دارويى است كه قرار مىدهد قوام رطوبت را غليظ تر از معتدل يا غليظ تر از آنچه بوده است . ( كشاف اصطلاحات الفنون ) . ضد ملطف و آن دوايى است كه از شأن او اين است